Misie Widzimisie czyli figurki białych niedźwiadków pojawiły się w Białymstoku w grudniu 2021 roku. Oj długo na nie czekaliśmy! Dziś wreszcie mamy 16 uroczych posążków – poznajcie historię tego projektu oraz wszystkie misiaki. Proponuję Wam również sprawdzony spacer ich szlakiem – podzielony na dwa etapy tak aby można było go przejść nawet z najmłodszymi. Mapki spacerów możecie pobrać na komórkę w Googlu i ruszać na poszukiwania. Zapraszamy do Białegostoku!
Misie Widzimisie – narodziny
Jesienią 2017 roku po raz pierwszy usłyszałam o pomyśle umieszczenia na ulicach Białegostoku figurek misiów. Dwoje młodych ludzi poszukiwało charakterystycznych i ważnych miejsc gdzie, wzorowane na wrocławskich krasnoludkach, stanęłyby nasze własne, białe niedźwiadki. Jako przewodniczka miałam im co nie co podpowiedzieć. Pamiętam, że spacerowaliśmy po Bojarach a koncepcja szczerze mówiąc niezbyt przypadła mi do gustu. Dlaczego? Pierwotnie miały to być bowiem misiaczki-pluszaki w typie przytulanki. Nie widziałam tego: pomysł wydał mi się infantylny i nieco na siłę…Ostatecznie Łukasz Leoniuk wniósł projekt do Budżetu Obywatelskiego w 2018 roku. Miśki przeszły ale otrzymały zaledwie 630 głosów. Pomyślałam, że tyle w tym dobrego, że będzie w mieście choć jeden szlak celowany specjalnie dla maluchów (miałam w pamięci te pluszaki). Figurek miało być 15 – sporo – więc czekaliśmy na nie spokojnie. Zwykle realizacja projektu obywatelskiego zajmuje kilka-kilkanaście miesięcy.
Gdzie te Misie Widzimisie czyli projekt z przeszkodami
Minął rok 2018, 2019, 2020 a po misiach ani śladu. Nawet ja, średnia entuzjastka tego projektu straciłam cierpliwość – dzwoniłam do znajomych z pytaniami co jest grane. Okazało się, że są przeszkody. Hmmmm jakie mogą być przeszkody z 30-o centymetrowymi figurkami? Pierwszy konkurs na ich projekt ogłoszono latem 2019 roku. Wpłynęły wówczas jedynie dwie oferty, które nie spełniły oczekiwań sądu konkursowego. W związku z tym nie przyznano żadnej z przewidzianych nagród głównych. W 2021 roku miasto ogłosiło nowy konkurs, który zakończył się sukcesem. Spośród czterech zgłoszonych prac wybrano zwycięzcę – Damiana Kucabę z ASP w Krakowie, który otrzymał nagrodę główną w wysokości 9 tys. zł. Okazało się też, że figurek będzie zaledwie 8 i … wcale nie będą pluszakami. Sąd konkursowy nie opublikował szczegółowych informacji na temat powodów odrzucenia pierwszych projektów. Jednak krążące po mieście plotki i ostateczna forma Widzimisiów rozwiewają wątpliwości… Podobno osoba decyzyjna nie chciała przystać na infantylne pluszaki a figurki, które miały wypełniać historyczną przestrzeni miasta musiały być antropomorficzne czyli łączyć cechy ludzkie i zwierzęce. I wiecie co? Świetnie się stało!
Widzimisie wielkim hitem!
Pod koniec grudnia 2021, rzutem na taśmę ustawiono w Białymstoku pierwsze Widzimisie. Z biegu okazały się wielkim hitem! Każda figurka to małe dziełko sztuki. Ma dopracowany strój, ciekawą pozę, można go fotografować z wielu stron znajdując coraz ciekawszy profil. Dziś jestem wielką fanką Widzimisiów, uważam, że ubogacają Białystok, dają możliwości poznawania miasta z dziećmi ale i dorośli świetnie się bawią ich wyszukiwaniem. W kolejnej edycji Budżetu Obywatelskiego, w 2023 roku byłam już gorącą orędowniczką umieszczenia kolejnych figurek. I znowu się udało! Tym razem projekt Łukasza Leoniuka otrzymał 7 tysięcy ważnych głosów! W 2024 roku mogliśmy się cieszyć kolejnymi ośmioma Widzimisiami. Dodatkowo Urząd Miasta wydał przeuroczą mapkę, którą można się było posłużyć spacerując szlakiem białych niedźwiadków. Niestety mapka rozeszła się na pniu – może będzie dodruk a póki co jest dostępna online – TUTAJ.
Misie Widzimisie – wyruszaj z nami na spacer ich szlakiem!
Zanim opiszę proponowany spacer… pora chyba ujawnić skąd pomysł na niedźwiadki w Białymstoku? Oczywiście inspiracją były figurki krasnoludków z Wrocławia ale dlaczego akurat misie polarne? Od wielu lat Polacy żartobliwie wyolbrzymiają temperatury i klimat, jaki panuje na Podlasiu…Trzeba przyznać, były takie czasy gdy we Wrocławiu kwitły magnolie a u nas sypał śnieg. Dziś w dobie ocieplenia klimatu różnice nie są już aż tak dramatyczne ale… w internecie wciąż znajdziecie memy z cyklu „A tymczasem w Białymstoku”:
- Nasz spacer można zrobić za jednym zamachem – będzie to duże koło, które zakończy się w tym samym miejscu gdzie wystartujecie. W sumie to 103 minuty a do przejścia 7,3 km. Jeżeli nie musicie wrócić do punktu startowego – 90 minut / 6,3 kilometra.
- Zaczynamy przy ul. Mickiewicza, tuż przy Pałacu Branickich i Restauracji Panteon, tutaj możecie zostawić swój samochód – strefa parkingowa B.
- Polecamy jednak zaliczyć pierwsze 10 figurek, zrobić sobie przerwę na lody/obiad/kawę i ruszyć w poszukiwaniu kolejnych 6-u Widzimisiów.
Zapraszamy/zaczynamy:
1. Spacer od Misia Hetmana do Misia Siłacza (Miś z kulą). Misie Widzimisie
-
Miś Hetman, ul. Adama Mickiewicza 2
Figurka stojąca przy bocznym wejściu na dziedziniec Pałacu Branickich upamiętnia dobrodzieja Białegostoku, Wielkiego Hetmana Koronnego – Jana Klemensa Branickiego. To on doprowadził swój białostocki pałac i ogrody do perfekcji, to dzięki jego wysiłkom Białystok zwano Wersalem Podlasia a miasto rozkwitło. Był fundatorem wielu budynków m.in. ratusza, zbrojowni, szpitala, Domu Św. Marcina i wielu kamienic. Zmarł bezdzietnie w 1771 roku, pozostawiając ogromną fortunę i dobra. Miś Hetman dzierży buławę hetmańską ma też szablę oraz …trochę zadziera nosek. Tak, tak nasz hetman nosił się z wysoka 😉
2. Miś Rzeźbiarz, ul. Świętojańska 17 
Po krótkim spacerze przez Planty, ukochany park białostoczan, trafiamy przed niezwykły budynek – oto przepiękna Willa Generała von Drisena, jeden z najcenniejszych drewnianych zabytków w Białymstoku. W tym niezwykłym domu od 1993 roku mieści się Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego. To właśnie do postaci tego utalentowanego białostoczanina nawiązuje nasz drugi Widzimiś. Pracowicie wykuwa w kamieniu kształt głowy. Wstąpcie do muzeum aby podziwiać rzeźby Alfonsa Karnego (1901-1989) oraz zachwycające wnętrze willi. W otoczeniu muzeum znajdziecie też mural upamiętniający naszego słynnego rzeźbiarza.
3. Miś Hetmanowa, Bulwar Kielanowskiego (na wysokości ul. Akademickiej 10)
Ten Widzimiś od samego początku miał przygody: zaginął, był kilka razy przesuwany a w chwili gdy piszę te słowa znowu jest… nieobecny na postumenciku. Trwa ogromna rewitalizacja parku ale nasza niedźwiedzia Hetmanowa napewno wróci. Figurka upamiętnia trzecią żonę Jana Klemensa Branickiego – Izabelę Branicką de domo Poniatowską, siostrę ostatniego króla Polski (1730-1808). Młodszą od swojego małżonka o … 41 lat. Po śmierci hetmana, Izabela godnie zarządzała majątkiem męża, do końca pozostała w Białymstoku, o który bardzo dbała. Pochowano ją w kryptach starego kościoła farnego.
4. Miś Bluesman, na środku Alei Bluesa
Zmierzając do kolejnego Widzimisia przez Aleję Bluesa przyjrzyjcie się dokładnie powierzchni chodnika – nie są to zwyczajne płyty. Układają się w klawiaturę pianina na której środku znajdziecie tabliczki z nazwiskami znany polskich muzyków. Przez całe lata bluesmani wnosili ogromny wkład w życie kulturalne Białegostoku. Od jam-sessions po prestiżowy Festiwal Jesień z Bluesem, który jest najstarszą tego typu imprezą w Polsce. Po raz pierwszy organizował ją białostoczanin, Ryszard „Skiba” Skibiński – ówczesny lider zespołu Kasa Chorych. Nie mogło więc zabraknąć niedźwiadka z gitarą!
5. Miś Kinoman, ul. Legionowa 5
Zanim powstały multipleksy, w latach 80.i 90. XX wieku białostoczanie mieli do dyspozycji 5 kin, które były bezustannie oblegane. Z tych legendarnych do dziś funkcjonuje jedynie Kino Forum przy Białostockim Ośrodku Kultury. Organizowane są tutaj pokazy filmów niszowych, okolicznościowych, krótkometrażowych i dokumentalnych. Forum gości też regularnie fanów kina offowego na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych ŻUBROFFKA. Historycznie rzecz ujmując: to z naszego miasta wyszło trzech legendarnych twórców: bracia Borys, Michał i Dawid Kaufmanowie zrobili ogromną karierę. Jeden z nich otrzymał nawet Oscara.
6. Miś Król Chanajek, ul. Młynowa 4
Oto stoi Król Chanajek! W pozycji zadziornej, tuż przy drewnianej budce gdzie można było kupić wiadro wody dla konia a obok wypić zimne piwo … oraz zarobić fangę w nos! Chanajki to nie było bezpieczne miejsce. Dzielnica żydowskiej biedy, obskurna i bardzo niebezpieczna. Została spalona przez Niemców w czerwcu 1941 roku. Obrosła legendami o złodziejaszkach i pannach lekkich obyczajów. Jaka była naprawdę? Z pewnością jej mieszkańcy walczyli o przetrwanie i marzyli o tym aby wyprowadzić się stąd jak najszybciej. Misie Widzimisie to tylko pretekst do zwiedzania – rozejrzyjcie się wokół – mamy tu jeszcze monument upamiętniający cmentarz ewangelicki i resztki drewnianej zabudowy Chanajek.
7. Miś Lalkarz, ul. Kalinowskiego 1
Nasze miasto słynie z Teatru Lalek przy którym stoicie. Tradycje lalkarskie w Białymstoku sięgąją aż do 1937 roku. Dziś jest to ambitna placówka pokazująca spektakle nie tylko dla dzieci. W 1972 powołano tu bowiem pierwszą w Polsce lalkarską Scenę dla Dorosłych. Imponująca jest też sama budowla. Powstała w latach 1975–1979 jako pierwszy w Polsce budynek przeznaczony specjalnie dla teatru lalek. Mieszczą się w nim aż trzy sceny. Większość Polaków kojarzy aktorów BTL z arcypopularnej filmowej serii Jacka Bromskiego „U Pana Boga za piecem, w ogródku itd”. Jeżeli jesteś w Białymstoku spróbuj zdobyć bilet do BTL!
8. Miś Student, ul. Plac NZS 1
Bardzo zmęczony nauką, drzemiący na książkach miś przypomina, że Białystok to także miasto kilkudziesięciu tysięcy studentów! Ten biedaczyna przycupnął przed Uniwersytetem w Białymstoku gdzie żacy zgłębiają m.in. filologię i historię. Niedaleko stąd mieści się też Uniwersytet Medyczny oraz Politechnika Białostocka. Od października aż do lata w Białymstoku życie studenckie tętni: co roku organizowane są huczne Juwenalia. Jeżeli masz możliwość zajrzyj także do nowoczesnego Kampusu Uniwersyteckiego przy ul. Ciołkowskiego. To imponująca budowla. Pisaliśmy o nim TUTAJ.
9. Miś Święty Mikołaj, Skwer św. Konstantyna Wielkiego
Misie Widzimisie pozwalają lepiej poznać wielokulturowy Białystok. Akurat ta figurka nawiązuje, do społeczności prawosławnej, która mieszka tu od początku istnienia miasta. Szacuje się, że dziś ok. 20 % mieszkańców wyznaje prawosławie. Rozejrzyj się: za białym ogrodzeniem, z imponującą kopułą przysiadła najważniejsza dla tej społeczności świątynia. Jest to siedziba biskupa czyli Sobór Św. Mikołaja Cudotwórcy z 1846 roku. Świątynię można zwiedzać o ile jest otwarta. Uszanuj proszę zasady zwiedzania.
10. Miś pchający kulę – ul. Spółdzielcza 10
Ten Widzimiś wyraźnie się męczy – musi przepchnąć wielką kulę! Figurka nawiązuje do jednej z miejskich legend, która głosi, że rozochoceni imprezowicze z pobliskiego, legendarnego klubu Metro (nieistniejący), zepchnęli z fontanny marmurową kulę napędzaną wodą i przetoczyli ją po mieście. Dziś skwer co prawda ma fontannę z kulami ale to już zupełnie inne miejsce. Stara kula jednak została, znajdziesz ją u wylotu głównej alejki do ul. Malmeda. Na naszym blogu pisaliśmy o wszystkich białostockich fontannach – zajrzyj TUTAJ.
Misie Widzimisie – galeria z podpowiedziami :
Znalazłeś już 10 figurek! Kolejne Misie Widzimisie czekają na odkrycie.
To dobry moment aby zjeść lody lub wypić kawę – jesteś bardzo blisko Rynku Kościuszki – zrób sobie przerwę i … ruszamy. Poniżej druga część spaceru.
2. Spacer od Misia Ursido do Misia Bojarskiego. Misie Widzimisie część 2.
11. Miś Ursido, ul. Zamenhofa 26
Najsłodszy pyszczek wśród Widzimisiów. Jego imię to Ursido – czyli niedźwiedź w języku esperanto. Figurka stoi niemal naprzeciwko miejsca, gdzie onegdaj mieścił się dom rodzinny Ludwika Zamenhofa, twórcy języka esperanto i bezwzględnie najsłynniejszego białostoczanina na świecie. Jak sam twierdził, gdyby nie to, że spędził najważniejsze lata swojego życia w wielojęzycznym i wielkulturowym Białymstoku, esperanto by nie powstało! Rozejrzyjcie się – znajdziecie tu kilka tablic informacyjnych oraz okolicznościowy mural. Jeżeli interesuje Was postać Ludwika Zamenhofa to możecie przejść jego szlakiem – opisaliśmy go TUTAJ.
12. Miś Aktor, ul. Sienkiewicza 14
W szekspirowskiej pozie i adekwatnym stroju – oto Widzimiś aktor. Umieszczono go u stóp przepięknej kamienicy, która jako jedna z niewielu w okolicy przetrwała hekatombę II Wojny Światowej. Dziś mieści się tutaj Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza czyli zamiejscowy wydział Warszawskiej Akademii Teatralnej. Obok wrocławskiej filii krakowskiej AST, główny ośrodek polskiego teatru lalek, kształcący aktorów i reżyserów zasilających zespoły większości teatrów lalkowych w Polsce. Zajrzyj za bramę – jeżeli jest otwarta zobaczysz tam na kutym wsporniku ostatnią w mieście Gwiazdę Dawida.
13. Miś Kupidyn, ul. Kilińskiego 6
To bodaj najbardziej okazały z Widzimisiów. Za chwilę wystrzeli strzałę w serca par wychodzących z pałacyku aby połączyć ich dozgonną miłością. Mieści się tutaj Urząd Stanu Cywilnego gdzie od wielu już lat białostoczanie wstępują w związki małżeńskie. Jeżeli jest możliwość zajrzyjcie do środka – wnętrza zdobi przecudna dekoracja malarska. Budynek jest zabytkiem – to Pałacyk Gościnny wybudowany przez Jana Klemensa Branickiego w 1771 roku (tuż przed śmiercią) jako prezent dla jego żony Izabeli. Oprócz urzędu, pałacyk pełni też funkcje reprezentacyjne – prezydent Białegostoku przyjmuje tutaj gości.
14. Miś Strażak, ul. Warszawska 3
Ten Widzimiś jest w pełnej gotowości. Stoi na sikawce i za chwilę ugasi pożar! Już w czasach Branickiego Białystok trawiły tragiczne w skutkach pożary. Ochrona przed ogniem była główną troską naszego włodarza. Na jego polecenie gromadzono sprzęt przeciwpożarowy, wodę w kadziach oraz obserwowano z góry miasto, czy oby nie unosi się gdzieś zdradliwy dym. Na ul. Warszawskiej mieści się Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku.
15. Miś Handlarz, ul. Modlińska 2
Po spacerze historyczną ul. Warszawską, która jest najlepiej zachowaną XIX-o wieczną ulicą Białegostoku znaleźliśmy się na Bojarach. To unikalna, dawniej drewniana część miasta, którą szczegółowo opisywałam na blogu TUTAJ. Miś sprzedający rybki przypomina nam o Starym Rynku bojarskim na którym handlowano głównie mięsiwem i garmażerią – nosił wówczas nazwę Rynek Świński. Z racji asortymentu oddalony był od dzielnic żydowskich. W latach 30. XX wieku wybudowano tu drewnianą halę – stoi do dziś ale straciła swój urok po obiciu nowoczesną szalówką.
16. Miś Bojarski, ul. Wiktorii 5
Ostatni Miś to specjalista – cieśla/stolarz. Stoi obok częściowo wybudowanego domu. To tradycyjny drewniany dom bojarski o dwuspadowym dachu. Rozejrzyjcie się – jeszcze trochę ich tu zostało. Jesteście w tak zwanym „Sercu Bojar” (poczytajcie o tym czarownym miejscu TUTAJ) dzielnicy, która choć blisko centrum stanowiła oazę spokoju. Mieszkańcy cieszyli się swoimi sadami i ogrodami warzywnymi, tworzyli wspólnotę i chcieli tu pozostać nawet po wojnie. Niestety nowe trendy i socrealistyczna myśl mieszkaniowa stała w sprzeczności z domami-dworkami. Przed kompletną zagładą drewnianego Białegostoku uratował Bojary upadek komunizmu. Dziś próbuje się ratować i rewitalizować bojarskie domy w zgodzie z tzw. kartą bojarską. Doskonałym przykładem jest budynek przy którym stoicie. To jedna z siedzib białostockiej Galerii im. Sleńdzińskich.
Zostaw komentarz